Trang Viết Của Hà Nội

DIVIDER

Những Con Đường Áo Trắng Bay Qua

Tuổi học trò là chặng đường ngập tràn kỷ niệm. Vui có, buồn có ... nhưng ai đã đi qua đều tiếc nuối, ai đang tìm về đều thương nhớ mênh mang. "Con đường"... không phải gì khác ngoài ký ức... Một thời hồn nhiên, nghịch ngợm, một thời thơ ngây, đáng yêu ...
CON ĐƯỜNG "CHUA MẶN" :
Dọc đường đến trường PTTH Chu Văn An (Hà Nội) là mươn mướt những hàng dâu da xoan thấp tầm ngang đỉnh đầu người lớn và những hàng sấu cao to lực lưỡng, uy nghi .
Lớp học trò áo trắng cứ thản nhiên đi . Thản nhiên mà không cầm lòng được. Bởi tán dâu da lòa xòa phớt nhẹ lên má, lên môi, mang theo vị chua dôn dốt của mùa quả đậu và vị mằn mặn của gió hè nơi chót lưỡi . Lá dâu da thon mà không mảnh, dày mà không thô, sờ tay có cảm giác mườn mượt như chạm lên mặt vải nhung. Ấy là do lớp lông tơ trắng xanh mềm mại phủ kín mặt sau lá như tuyết mỏng. Mùa quả về treo lúc lỉu như đèn chùm. Quả chưa chín đã có "gã mực tím" trèo lên hái trộm, "nương tóc dài" dấm dúi gói muối ớt trong tay . Vừa nhai rau ráu đến tê răng vừa xuýt xoa chua giọng. Nhưng vui hơn là nhấm nháy ăn vụng trong lớp và cũng phiền hơn khi bị mắc hột ở cổ không trả được bài . Quả chín. Tín hiệu để nhận biết là những chùm đèn bật sáng. Cả vòm cây rực rỡ ánh đỏ ánh vàng. Học trò hết ưa ăn lại ưa ... ngắm và ngửi như là níu kéo vị chua thời quả xanh.
Ngày nắng, áo dài thích đạp xe trên con đường rợp mát của tán sấụ Hương hoa sấu ngát và hắc bám theo về đến tận nhà Thi thoảng trái sấu tròn như hòn bi ve rơi lộp cộp xuống đường như mưa đá . Sáng sớm, người ta vừa hít thở khí trời, vừa nhặt sấu rụng về dầm canh chua, làm sấu dầm. Sấu chín cũng ửng vàng, bàn tay khéo léo của bạn gái róc vòng quanh thân quả, bỏ hạt và bày xum xúp ra đĩa như những chiếc bánh. Cây sấu khó trèo . Vì thế chỉ một số ít tụi trẻ con đánh quần cộc, cởi trần vác sào đi chọc sấu . Trông như những chú Hồng Hài Nhi thơ ngây .
Hết mùa quả, phe áo dài thèm và nhớ lắm cái vị dôn dốt đặc trưng kia bèn "sai" phe mày râu hái lá non... thay quả . Lá dâu da xoan, lá sấu chấm muối ớt lại như miếng trầu, ăn cũng bùi và chua như quả . Ăn xong, lè lưỡi xanh lét, ngoác miệng cười khì . Về nhà ghê răng, ăn cơm không nổi cũng ráng chịu, cười trừ : "Đói nhưng mà vui ...".
CON ĐƯỜNG HOA TÍM
Mùa bế giảng, bạn bè bùi ngùi chia tay, ép vào lòng nhau lửa phượng. Nhưng nếu không có sắc tím bằng lăng mượt mà thì cảm thấy thiêu thiếu một cái gì . Bên trang sổ lưu bút có cánh hoa tím thương và gã "thi sĩ vườn" nào đó đề thêm hai câu thơ mực tím : "Màu tím cứ phai dần theo những tháng năm - Nhưng tím nhất vẫn đọng vào tháng sáu".
Con đường dẫn đến trường PTTH Phan Đình Phùng (Hà Nội) cứ mùa thi lại tím rộ lên như thế . Hôm chia tay, lớp chụp ảnh lưu niệm thấy áo trắng, quần xanh không đủ nhớ . Mấy gã to con nảy sinh ý định "chôm đồ"... vặt trộm của con đường vài cành bằng lăng xòe hoa tím ngát. Ảnh in ra, màu tím cứ gợi một cảm giác bổi hổi bồi hồi đến lạ . Xem album của lớp khác thấy đỏ rực màu phượng vĩ, nổi bật một nước ảnh sôi động mới thương nước ảnh tím xôn xao của lớp mình hơn, thương con đường đến trường hàng ngày hơn, và thương kỷ niệm dạt dào .
CON ĐƯỜNG DẠO MÁT
Một ngách nhỏ bên con đường Bắc Sơn, từng tốp học trò mang tình yêu hồn nhiên tuổi mực tím đến phủ lên Vườn Hồng, phủ lên hàng ban phơ phất nắng và gió . Những lá ban hình cánh bướm cứ dập dờn, dập dờn len nhẹ vào thinh không. Những lời bâng quơ, đầy tình ý cứ vẩn vơ len nhẹ vào từng ngóc ngách trái tim tuổi trẻ . Tặng nhau một lá ban, tặng nhau một hoa ban đủ ba sắc : trắng, đỏ, tím như là một kỷ vật thuở mộng mơ .
Kể đến "con đường dạo mát" không thể không nói đến Cổ Ngư (cũ) hay là đường Thanh Niên bây giờ . Con đường này rất có duyên với tuổi trẻ - không biết có phải vì thế mà nó mang tên Thanh Niên. Nhưng rõ ràng cái duyên thầm của nó là sóng hồ lao xao và cánh bèo dập dềnh mê hoặc. Gió hồ mang theo hơi nước mát lồng lộng phả vào mặt. Lục bình mang theo sắc tím êm đềm phả vào tim. Cảm nhận và cảm nhận. Nhưng đẹp nhất là mỗi buổi hoàng hôn, mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ lội phăm phăm trên mặt nước. Hồ lung linh dạ quang ánh lên gương mặt mơ hồ của bạn. "Gã mực tím" nào có lần ngụp xuống hồ mò trai giờ đây cảm thấy mình vô cùng có lỗi . Lời hối hận thì thầm chỉ có cánh sâm cầm trong ký ức là nghe thấu mà thôi .
Kỷ niệm nào cũng đẹp trong nỗi nhớ, con đường nào cũng đẹp trong ký ức học trò - ký ức một thời hồn nhiên, một thời ngây thơ, yêu yêu đã đọng lại ở ngăn sâu nhất, kín nhất của trái tim mỗi người . Thời gian chẳng đợi ai . Nó như chiếc taxi có khách là đi, là chạy, là phóng cuống cuồng cho mau đến đích. Nhưng dầu vậy, xin hãy cứ trân trọng chút ký ức còn mong manh về những con đường thuở áo trắng "bay" qua, như thế cũng đủ làm cuộc đời đẹp hơn lên rất nhiều, ý nghĩa hơn lên rất nhiều .
Hà Nội cuối tháng 6/97
HÀ HUY TUẤN

Divider

Tàu Điện

Nhà cũ của tôi ở trên đường N.T.H. Căn gác cũ kỹ và yếu ớt, mỗi khi có ô tô chạy qua đường là lại rung lên bần bật. Ngàu xưa, hồi Hà Nội còn có tàu điện, mỗi lần thấy chuông leng keng là mẹ lại bế chị em tôi ra đứng trên ban-công nhìn xuống. Chiếc tàu điện cũng cũ kỹ chạy qua với những người lố nhố ngồi dọc theo cửa sổ tàu, thỉnh thoảng xoẹt vài tia lửa xanh xanh trên đường dây, rồi leng keng, leng keng đi xa ... Mấy năm không thấy có tàu điện bánh sắt nữa . Và hai vệt đường ray cũng bị xóa đi . Tôi lớn lên, chơi với một con bé không-bình-thường có cái biệt hiệu "Hương leng keng". Lúc hỏi nó tại sao, nó nháy mắt "Hằng không nhớ tàu điện sao ?". Và tôi ngỡ ngàng. À, tàu điện nghĩa là không-bình-thường ư ?
Nhà mới bây giờ ồn ào quá mức cần thiết. Tiếng những ông bạn ngà ngà say, mặt đỏ tía của bố nhão nhoẹt. Tiếng hát karaoke của mẹ vẳng từ trên tầng ba xuống. Tiếng metal loảng xoảng từ bộ giàn xịn của thằng em. Bà là người lặng lẽ nhất nhà, sáng sáng lại mang áo dài nâu và tràng hạt ra chùa, đọc kinh Dược sư để tìm cho mình sự yên tĩnh. Còn tôi, tôi mang sách vở trong một cái cặp to đùng, xuống nhà Minh.
Nhà Minh ở trong khu tập thể nhưng cũng khá rộng và thơ mộng với một giàn hoa kim ngân thơm man mác. Tôi xuống, bày sách vở la liệt ra bàn và cắm cúi ghi chép. Minh ngồi bên cạnh cùng với một quyển sách trên tay, nhưng không nhìn tôi, mà nhìn tấm ảnh lồng khung để trên bàn. Đó là tôi của thuở mười lăm, tóc dài, áo đỏ, mắt mở tròn ngây thơ . Bố mẹ Minh bảo "Hai đứa cố gắng thi cho tốt nhé, rồi ...". Minh cười, tôi cũng cười và thấy bình yên quá, hạnh phúc quá .
"Và phẳng lặng quá nữa" Hương "leng keng" bình phẩm thế . Giữa tôi và Minh là tình bạn hay tình yêu ? Bạn bè xì xào, gạn hỏi . Yêu nhau sao không thấy đi chơi, sao không thấy đưa đón nhau đi học, sao không cãi cọ giận hờn ? Sao không đúng mốt ?". Tôi mang những câu hỏi đó viết vào nhật ký và tự hỏi mình "Tại sao ?". Minh đọc được, im lặng, lầm lì, trong đôi mắt đen sẩm mở to chỉ bàng hoàng một câu hỏi làm tôi xấu hổ "Hằng muốn một tình yêu đúng mốt ư ?".
Thi xong, Minh xin đi làm ở một Bar. Và đi suốt ngày, về đến nhà là mệt mỏi, cáu gắt. Bố mẹ thở dài . Tôi xuống vài lần, nhìn lại cái bàn mình đã ngồi học và ứa nước mắt. Vẫn còn tấm ảnh tôi, mắt ngây thơ không hề có câu hỏi "Tại sao". Vẫn còn những mảnh giấy hai đứa viết những hôm giận nhau . Vẫn còn con lắc đồ chơi, giờ đã đứt giây, nằm đu đưa trên bàn. Và cuốn nhật ký của Minh "Có lẽ chúng ta không hợp nhau ...". Minh nằm ngủ trên giường, cái con người mặc sơ mi trắng cài kín cổ kia với tôi giờ đây vừa xa lạ vừa gần gũi biết bao . TôI đứng dưới giàn hoa kim ngân, với tay đóng cổng mà biết rồi sẽ khó khăn lắm cho mình để trở lại nơi đây, trở lại những tháng ngày bình yên này .
Bố cho sửa lại nhà, đám thợ xây cứ suốt ngày nhộn nhạo . Tôi đưa bà về nhà cũ, chiều chiều lại mở băng cassette kinh Dược sư cho bà tụng theo . Và, chiều chiều, tôi vẫn đứng tựa vào cánh cửa gỗ trên căn gác cũ kỹ, nhìn xuống đường, chờ đợi một chuyến tàu điện leng keng rung chuông chạy qua . Chờ đợi một cái gì bình yên thanh thản và quen thuộc sẽ lại đi qua tuổi mình...
Có những điều tưởng chừng như quen thuộc đến nhàm chán, nhưng khi mất đi rồi mình mới nhận ra rằng đó mới là điều mà mình tìm kiếm và chờ đợi bao lâu ...
CHU THU HẰNG (Hà Nội)

Divider

Một Chút Hà Nội . Và Bạn Bè ...

Ở Hà Nội, bạn bè nghĩ ra cái tên Vòm Sấu Xanh. Vòm Sấu Xanh ? Nghe hay ra phết ? Chữ ra phết đích thị là của người Hà Nội . Me và Sấu đều chua như nhau . Cũng như những cây bút tuổi mới lớn ở Sài Gòn và Hà Nội cùng giống nhau - thích ngồi quán cà phê nghe nhạc, thích đi lang thang dưới phố khuya .
Mùa hè Hà Nội, có một đêm mưa mỏng như sương. Cho hai tay vào túi quần, và đi bộ Người Sài Gòn thấy gì cũng lạ . Những chiếc xích lô to bè, chở cả 4 đứa cũng được, chỉ sợ bác xích lô đội nón tre kia không tránh kịp những chiếc xe bồn phun nước rửa đường xuất hiện đột ngột làm ướt áo như chơi . Tôi đi tìm hoa sữa đây . Không hiểu sao người Sài Gòn nào đến Hà Nội cũng thích đi tìm hoa sữa . Mùa này làm gì có hoa sữa . Chỉ có bằng lăng, bằng lăng tím đến nao lòng. Và hàng dâu da xoan, hoa sấu ... những bước chân xa lạ khó mà cảm nhận hết nét thơ mộng của Hà Nội, tôi nghĩ chỉ có "người Hà Nội chính hiệu" mới có thể viết được Những con đường áo trắng bay qua như Hà Huy Tuấn. Tuấn vừa học xong lớp 12, đã bắt đầu nghiêm nghị rồi đây . Bạn của Tuấn - Thanh Tùng là tác giả truyện "Khoảng trống" mà bạn đã được đọc trên MT 264, rỉ tai tôi : Còn một con đường nữa, dễ thương lắm, đẹp lắm, và cũng... hồi hộp lắm mà Tuấn không dám viết, ấy là con đường đi qua nhà của ... Bất chợt Tùng phá lên cười, Tuấn quê quê, mặt ửng đỏ - cái màu bẽn lẽn khiến người ta hiểu ngay phần còn lại của câu nói nửa chừng. Tôi thích tiếng cười của Tùng, giọng nói của Tuấn - nghe quen lắm mà chưa nhớ ra được. Rồi một đêm khuya, nằm một mình trong gác trọ ở phố Lò Đúc, hình như mưa, nghe vài giọt piano văng vẳng, tôi bật dậy, như muốn reo lên. Tuấn và Tùng cũng vừa cặp kè đến. Nhớ ra rồi, đây là hai giọng đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam phải không ? (Cười) "Tụi mình chỉ là cộng tác viên thôi mà !". Thế là đêm ấy, ở phố Lò Đúc, nghe giọng trầm lắng của Tuấn và Tùng tự đọc sáng tác nóng hổi của hai bạn, tôi như thấy Hà Nội gần lắm, dường như đã quen nhau từ lúc nào ở Sài Gòn.
Bạn tím Hà Nội rất hồn nhiên, mà hình như cũng lắm nỗi niềm. Người ưu tư nhất mà tôi biết tên trước khi biết mặt là Chu Thu Hằng - "Chu Thu Hằng bảy trăm nghìn" của giải thưởng sáng tác Mực Tím năm nào . Đi trên đường Nguyễn thái Học, rẽ vào ngõ hẻm chừng hai người đi lọt, tối thui - nhà Hằng trên gác hai . Lúc này Hằng viết ít hơn, vì sắp thi đại học. Đó là nguyên nhân mà cũng có khi là nguyên cớ . Hằng vẫn lãng mạn như tôi tưởng, vẫn thích một mình đi nhặt hoa sấu rụng đầy trên phố . Nhưng như vậy là ... "man" đó, có biết không ? Hằng nói, mỗi lần Hằng xuất hiện ở nơi nào, bạn bè nhận ra cây bút Chu Thu Hằng, có kẻ vừa liếc vừa gật gù "Viết văn, hèn gì thấy hơi ... tưng tưng". Ấy là kiểu nói đùa dành cho những người nhạy cảm với cuộc sống chung quanh thôi, chứ Hằng nói chuyện nghe hay lắm. Trong những câu chuyện Hằng kể, tôi hay nghe nhắc đến "tàu điện", đến "Hương leng keng". Tôi tỏ ra thích thú những chi tiết này, không ngờ trước khi tôi rời Hà Nội, Hằng dúi vào tay tôi một sáng tác và nói : Tàu điện với "Hương leng keng" của anh đây ! Bạn thử đọc xem có thích không ?
Bây giờ Sài Gòn đang mưa . Tối qua, tôi nhấc điện thoại lên, nghe tiếng Hà Nội ấm áp ở bên kia đầu dây, và hình như cả tiếng mưa, chợt thấy mình không thể quên được buổi tối đi lang thang với bạn bè, mưa lất phất trên đầu mà vẫn cứ cười vang với cái tên mới đặt Vòm Sấu Xanh.
NGUYỄN KHẮC CƯỜNG

Divider
Mục Lục | Trang Chính